[III-f]

 

HomeIntroducciónTexto LatinoTexto EspañolFicha

carlos.cabanillas@edu.juntaextremadura.net

[I][II][III][IV][V][VI][VII][VIII][IX][X][XI][XII][XIII][XIV]
[III-a][III-b][III-c][III-d][III-e][III-f][III-g]

Texto latino

          Propero. Virgilio, en Eneida, 4: Anna, uides toto properari litore circum en el mismo libro: Haec pater Aeoliis properat dum Lemnius oris Horacio: Hoc opus, hoc studium parui properemus et ampli falta quizá s katà Plauto, en Aulularia: Nunc domum poroperare propero Mortem per uulnera properare, en Virgilio, libro 9 de Eneida Plinio, en Panegí rico: Hinc delubra occulta celeritate properantur Tá cito, en libro 1: Inoffensum iter properauerat Juvenal, en sá tira 3: Haec inter pueros uarie properantur Virgilio: Properate iussa.

          Proficiscor. Se sobreentiende uiam o iter. Propercio, en libro 1: Magnum iter ad doctas proficisci cogor Athenas Festo Pompeyo: Profectun uiam Herculi aut Sanco sacrificabant.

          Proruo. Mira ruo.

          Prouideo. Mira prospicio. Terencio, en Adelfos: Quae si non astu prouidentur me aut herum pessum dabunt.

          Prospicio tibi, prouideo tibi. Se sobreentiende utile o commodum. Livio: Qui sedem senectuti uestrae prospiciunt. Mira má s arriba prospicio y, en el capí tulo de la elipsis, utile.

          Pudet. Mira poenitet. Marcial: Sed site non pudet illud, hoc saltem pudeat, Galla, negare nihil Apuleyo, libro 5: Quanquam nec istud pudiuit mecum meo famulo Plautus, en Casina: Ita nunc pudeo atque ita nunc paueo Terentius: Haec non te pudent? Lucanus: Semper metuit quem saeua pudebunt supplicia Terencio: Quem nec pudet quicquam.

          Pugno. Se sobreentiende pugnam en griego μάχην μάχεσθαι Plauto, en Pseudolo: Priusquam istam pugnabo pugnam Ciceró n, en la defensa de Murena: Ex omnibus pugnis uel acerrima mihi uidetur illa quae cum rege commisa est et summa contentione pugnata Catulo: Pro qua mihi sunt magna bella pugnata Horacio, en Odas 3: Etpugnata sacro bella sub Ilio Plauto, en Meneemos: Nec fero ueniam de pugnato praelio el mismo, en Anfitrió n: Haec illic est pugnata pugna mira lo que dice Lambino en libro 2, oda 6 Lucilio, segú n cita de Donato en el comentario a Adelfos: Vicinus ocius et magnam pugnabimus pugnam Ciceró n, en la defensa de Roscio: Quod a uobis hoc pugnari uideo Horacio, en Odas 4: Praelia pugnare el mismo: Si quis bella tibi terra pugnata marique Salustio: Quae negotia multo magis quam praelium male pugnatum a suis regem terrebant.

          Quadrare. Horacio: Et quae pars quadret aceruum.

          Quiesco. Apuleyo, libro 9 de Metamorfosis: Post multum equidem temporis somnum humanum quieui. Que quiesco es activo lo indica suficientemente el uso pasivo de Terencio, en el acto 4, escena 2 de Andria: Quibus quidem quam facile poterat quiesci, si hic quiesset. Mira dormio y requiesco.

          Queror. Cé sar, en 3 de Guerra Civil: Calamitatem aut propriam suam aut temporum queri Plauto, en Aulularia: Pauperiem meam conqueror. Mira conqueror.

          Recordor. Mira memini.

          Redire. Mira ire y obire.

          Redoleo. Mira oleo.

          Redundo. Ovidio, en 3 de Tristes: Siue redundatas flumine cogit aquas y en 6 de Fastos: Amne redundatisfossa madebit aquis.

          Refert. Es lo mismo que refero. Mira el capí tulo primero de este tercer libro.

          Regno. Se sobreentiende regnum en griego: βασιλεύειν βασιλίαν Horacio: Et regnata petam rura Phalanto el mismo, en libro 3 de Odas: Et regnante Cyro Bactra parent Virgilio: Acri quondam regnante Lycurgo.

          Regredior. Se sobreentiende gressum. Ennio, segú n cita de Nonio: Qui nunc in certa re atque in orata gradum regredere conare?

          Reminiscor. Mira memini.

          Requiesco. Virgilio: Et mutata suos requierunt flumina cursus el mismo, en Ciris: Quo rapidos etiam requiescunt flumina cursus Propercio en la elegí a ú ltima del libro 2, segú n la correcció n de Escalí gero: Quamuis ille suam lassus requiescat auenam en el mismo libro: Ante Iupiter Alcmenam geminas requieuerat Arctos. Mira quiesco.

          Resideo. Plinio escribió en el libro 34, cap. 14 Residere poenitentiam con el significado de sedendo agere en el siguiente texto: Aristonidas artifex quum exprimere uellet Athamantis furorem, Learchum filium praecipitantis uolentis et praecipitato illo residentis poenitentiam. Así corrige Levino Torrencio este texto a partir de antiguos manuscritos. Plauto, en Cautivos, acto 3: Venter guturque resident esuriales ferias, en lugar de sedendo agunt Ciceró n, en el libro 2 de Las Leyes llama ferias denicales a aquellas en las que residentur mortui ya que se celebran estando presente el cadá ver.

          Roro. Plinio, en libro 17, cap. 10: Si rorauerit quantulumcumque imbrem Ovidio: Scribimus et lachrymis oculi rorantur obortis el mismo, en Fastos 3: Mollis erat tellus rorata mane pruina el mismo, en libro 2 de Pó nticas: Roratas rosas y en las Sagradas Escrituras: Rorate, coeli, desuper et nubes pluant iustum. Mira pluere.

          Ruo. Se sobreentiende ruinam. En quid si nunc coelum ruat Donato suple se, ya que en los compuestos de ruo se expresa un acusativo. Horacio, en Odas 4: Multa proruet integrum cum laude uictorem Terencio, en Adelfos: Vide ne ille huc intro se irruat el mismo, en Eunuco: Illico omnes proruunt seforas Catulo a Manlio: Nam mihi quam dederit duplex Amathuntia curam scitis et in quo me corruerit genere Virgilio, en libro 12: Ruet omnia late y en el libro 2 de Geó rgicas: Et ruit atram ad coelum picea crassus caligine nubem Horacio en la sá tira 5 del libro 2: Vnde diuitas aerisque ruam, dic, augur, aceruos? Terencio, en Adelfos: Caeteros ruerem, agerem, tunderem et prosternerem Plauto, en Rudens: Corruere diuitias, es decir, congregare Lucrecio, en libro 6: Quum mare permotum uentis ruit intus arenam Virgilio, en Geó rgicas 1: Cumulosque ruit male pinguis arenae, donde se sobreentiende agricola Livio, en libro 8: Vtfermefugiendo in media fata ruitur Apuleyo, en el libro 1 de Floridas: Et quaerit quorsus potissimum in praedam superne sese ruat fulminis uice Marco Varró n: Spicae corruntur in corbem.

          Rutilo. Valerio Má ximo, en el cap. 1 del libro 2: Capillos cinere rutilarunt Plinio, en libro 28: Gallorum hoc inuentum rutilandis capillis Livio, en libro 37: Comae promissae et rutilatae Tá cito: Crinis propexus et rutilatus.

          Salto. Ovidio, en 5 de Tristes: Carmina saltantur theatro el mismo, en 2 de Tristes: Saltata poemata populo Horacio, en libro 1 de Sá tiras: Pastorem saltaret uti Cyclopa rogabat Juvenal: Chironomon Laedam molli saltante Batyllo Eurí pides, en Andró maca: πήδημα πηδήσας, es decir: Saltationem saltans.

          Sapio. Plauto: Ego meam rem sapio Persio: Quum sapimus patruos el mismo: Neque demorsos sapit ungues Ennio, segú n cita de Ciceró n: Qui sibi semitam non sapiunt, alteri monstrant uiam.

          Satisfacio es un compuesto de facio satis, como satis accipio, donde satis hace la funció n de acusativo. A pesar de ello, Cató n, en Agricultura cap. 149, escribió esto: Doni cum pecuniam satisfacerit.

          Satago. Mira el capí tulo tercero del libro 2, a propó sito del ré gimen de genitivo.

          Seruio seruitutem es un giro frecuente tomado del griego δουλεύειν δουλίαν Ciceró n, en Tó picos: Quorum nemo seruitutem seruiuit el mismo, en la defensa de Murena: Si seruitutem seruient Quintiliano: Seruus est, ut antiqui dixere, qui seruitutem seruit Plauto, en Aulularia: Nam qui amanti hero seruitutem seruit el mismo en Trinummo: Tuis seruiui seruitutem imperiis en la misma comedia: Tibi seruitutem seruire el mismo, en Soldado: Nam ego iam diu apud hunc seruitutem seruio Livio, en libro 40: Qui seruitutem seruissent Ciceró n, en libro 2 de Sobre los Deberes: Vt communi utilitati seruiatur Marcial, en libro 2: Non bene, crede mihi, seruo seruitur amico Sé neca, en sobre la tranquilidad: Assuescamus coenare posse sine populo et paucioribus seruis seruire. A partir de estos ejemplos, bien entendidos, quedan eliminados los llamados verbos impersonales de voz pasiva y tambié n los neutros. Mira inseruio.

          Sedeo. De Prisciano son las siguientes palabras, tomadas del libro 18, a propó sito de la construcció n impersonal: " Cuando digo curritur, se entiende cursus, como sedetur sessio, ambulatur ambulatio, euenit euentus, y similares esto mismo hay que suponer tambié n en todos los verbos absolutos, como uiuo uitam, ambulo ambulationem, sedeo sessionem, curro cursum" . Mira curro.

          Sitio. Ovidio, en Fastos 1: Quo plus sunt potae, plus sitiuntur aquae. Y, de la misma forma que se podí a decir sitio sitim o sitio sitire, así por asimilació n pudo escribir Ciceró n, en el libro 3 de las cartas a su hermano Quinto: Neque sitio honores, neque desidero gloriam y en Filí picas 5: Sanguinem nostrum sitiebat.

          Somnio. Plauto,en Rudens: Mirum atque inscitum somniauit somnum Suetonio, en Galba: Somniauit speciem fortunae etc.

          Sono. Virgilio: Nec uox hominem sonat el mismo, en Culex: Sonat liquorem Persio: Sonat uitium percussa maligne fidelia.

          Spiro o expiro. Arnobio, en libro 1: Nunquid suas animas expirauerunt uenti Apuleyo, en Sobre el mundo: Et quum mouetur spirat illos spiritus Ovidio, en Metamorfosis 3: Deam spirat mulier Virgilio: Comae diuinum uertice odorem spirauere Horacio, en Odas 3: Quod spiro et placeo tuum est.

          Stipulari stipulationem. Vé ase el tí tulo Indicatum solui del Digesto, ley 3, pá rrafo 1 y el tí tulo Soluto matrimonio, ley 42, pá rrafo ú ltimo.

          Sto. Plinio, en las cartas: Standum est epistolis Domitiani las formas en -dus, -a, -um no pueden ser sino de verbos que rigen acusativo, como ocurre en uiuendum est, donde se sobreentiende uiuere. Plauto, en Pseudolo 7: Quid agitur? P.: Statur hic ad hunc modum, es decir: statur stare o statio.

          Studeo. Horacio: Hoc studet unum Ciceró n, en el discurso sobre su regreso: Quum uero literas studere coepit Plauto, en Soldado: Magis metuant, minus has res studeant Ciceró n, en Filí picas 6: Vnum sentitis omnes, unum studetis el mismo, en Sobre los lí mites: Illud quod studet, facere possit ornatius el mismo, en Tusculanas: Haec quum disputant, haec student Terencio: Quin tu hoc potius stude.

          Stupeo. Virgilio: Pars stupet inuptae donum exitiale Mineruae Petronio, el á rbitro: Caeterum dum ego omnia stupeo.

[I][II][III][IV][V][VI][VII][VIII][IX][X][XI][XII][XIII][XIV]


Copyright(c) de la versió n electró nica 2004 Carlos Cabanillas. ExtremaduraClásica.com .