|
[III-b]
|
|
  |
|
    |
          Despero. Marcial: Desperabantur promissi proelia Martis Ciceró n: Siue restituimur, siue desperamur el mismo, en carta a Á tico: Pacem enim desperaui.           Detraho tibi: se sobreentiende laudem o algo similar. Horacio: Nec ego illi detrahere ausim haerentem capiti multa cum laude coronam.           Discumbo. Virgilio: Stratoque super discumbitur ostro Aulo Gelio: Discubitum est Ciceró n: Mature ueniunt, discumbitur.           Disputo. Ciceró n dice má s de una vez Disputare rationem Plauto, en Aulularia: Vbi disputata est ratio cum argentariis el mismo en Menecmos: Vt hanc rem uobis adamussim disputem.           Doleo. Ovidio: Tu uero tua damna doles Estacio: Bellorum extrema dolemus Ciceró n: Meum casum doluerunt el mismo, en Tusculanas 4: Dummodo doleat aliquid, doleat quod lubet Suetonio: Se quoque respondit uicem eorum dolere. En este caso y en otros muchos verbos parece má s bien que falta un acusativo etimoló gico y la preposició n katà serí a algo así como doleo dolorem circa casum tuum. A esta construcció n remite la frase virgiliana Corydon ardebat Alexin, es decir: Ardebat ardorem de Alexi o circa Alexin.           Dormio, edormio. Hay un adagio que dice: Endymionis somnu dormis Marcial: Tota mihi dormit hyems Ciceró n: Edormi crapulam et exhala Plauto, en Amphitrió n: Mane, dum edormiscam unum somnum en las Sagradas Escrituras: Dormierunt somnum suum uiri diuitiarum Terencio: Atque edormiscam hoc uilli Plauto: Omnemque obdormiui crapulam.           Egeo pecuniis equivale a egeo egestatem a pecuniis que falta egestatem o egere lo indica claramente el siguiente texto de Plauto, en Pseudolo: Quid agitur, Calidore? Amatur atque egetur acriter, es decir: amatur amatio, egetur egestas. Con frecuencia falta en efecto, el nombre del cual depende un genitivo, como sucede en taedet me ciborum, donde se sobreentiende taedium. Así , Livio escribió en el lib. 26 esto: Quod uel capitis uel pecuniae iudicasset, donde se sobreentiende iudicium. Censorino lo suple en A. Gelio: Vitio uertunt, qui multa egeo. Varró n, en el libro 4 de Lengua latina: Diues a diuo, qui ut Deus nihil indiget. Nonio Marcelo cuando habla de que el genitivo está por el acusativo, pone estos ejemplos: Fastidit mei y argenti indiges. Bajo mi responsabilidad, se puede decir, y ademá s elegantemente, esto: Turpem egere egestatem. Mira indigeo.           Emergo. Ciceró n, en La respuesta de los harú spices: Tum se emergit et fertur illuc el mismo, en 2 de La naturaleza de los dioses: Vt sese emergens ostendat Scorpius alter Cornelio Nepote en la vida de Atico: Quibus ex malis ut se emerserat Terencio, en Adelfos: Vnde emergi non potest Cornelio Frontó n, a propó sito de emergit se, cita al siguiente texto de Historias 4 de Salustio: Vbi se laniata nauigia fundo emergunt. Mira me, te, se en el capí tulo de la elipsis.           Emigro. Mira migro.           Emineo. Curcio, en libro 4: Iamque paulum moles aquam eminebat.           Efflo. Ciceró n, en La vejez: Odorum qui efflarentur ex floribus Ovidio, en Metamorfosis 7: Vulcanum naribus efflant aeripedes taun Virgilio: Laetos afflarat honores, caesariem et lumen purpureum Plinio, libro 34: Flaturque follibus, donec rurescat Ovidio, en Fastos 4: Exultant comites furiosaque tibia flatur Lucrecio, libro 5: Flaret e corpore flammam.           Eo. Virgilio, en el libro 6: Itque reditque uiam toties Horacio, en Epistolas 2: Ire uiam, quam monstrat eques Virgilio, en libro 4: Longam incomitata uidetur ire uiam y en Geó rgicas 4 Plauto, en Rudens: Tu abi tacitus tuam uiam Ciceró n, en la defensa de Murena: Redite uiam, eodem duce redibant en el mismo discurso: Istam uiam dico, inite uiam: praesto aderat sapiens ille qui mire uiam doceret Suetonio: Inito honore. Por todo ello, cuando Virgilio dice Te consule inibit, falta uiam.           Erumpo. Virgilio: Erumpunt portis, donde se sobreentiende se el mismo, en Geó rgicas: Diuersi erumpunt sese radii Cé sar, en 2 de La guerra civil: Portis se foras erumpunt Virgilio, en 4 de Geó rgicas: Et caput unde altus primum se erumpit Enipeus Tibulo, en libro 4: Fontibus ut dulces erumpat terra liquores.           Equitare. Plinio, en libro 8, hablando de los camellos: Atque etiam equitantur praeliis.           Erubeo. El autor de la invectiva a Salustio: Neque erubuit ora uestra. De ahí que digamos: Praeceptor non erusbescendus.         Eructo. Ciceró n, en Catilinarias 2: Eructant caedem bonorum y en las Sagradas Escrituras: Eructauit cor meum uerbum bonum.           Euado. Suetonio, en Tiberio: Carmillus me euasit Virgilio: Gradus euaserat altos Livio: Exercitum caesum euasumque se esse y en las Sagradas Escrituras, se dice esto de Pablo: A fratribus dimissus sum in sporta et sic euasi manus eius in nomine domini.           Euenit. Mira sedeo y, má s atrá s, el cap. 1 del libro 3.           Exhalo. Ciceró n: Conuiuii crapulam exhalassent el mismo, en Filí picas: Edormi crapulam et exhala Virgilio: Saeuamque exhalat opaca mephitin el mismo, en 2 de Geó rgicas: Quae tenuem exhalat nebulam nubesque uolantes.           Exsulo. Mira ueneo y uapulo. Exsulo significa extra solum eo falta un acusativo etimoló gico. Eurí pides, en Andr.: ἁς ἐγὼ φεύγω φυγάς,es decir: Quale exsilium exsulo?           Faueo. La aparició n frecuente de fauetur en Ciceró n demuestra suficientemente que faueo es activo. Mira inuideo.           Fastidio. Virgilio: Inuenies alium si te hic fastidit Alexis Livio: Dum nullum fastiditur genus Lucano: Pars fastidita Horacio: Fastidire lacus et nuos ausus apertos.           Festino. Ovidio, en 2 de Metamorfosis: Tum quas induat illa festinat uestes Tá cito, hablando de las costumbres de los germanos: Nec uirgines festinantur Virgilio, 6: Tunc iussa Sibyllae haud mora festinant iussi Apuleyo, lib. 3: Sed primo diluculo remedium festinantur tibi.           Fio es considerado por los gramá ticos como neutro pasivo, es decir, como un monstruo. Para mí es verbo sustantivo, ya que deriva del griego phý o, de donde procede el latino fuo y despué s fio. Escalí gero, en libro 5, cap. 3 de Causas de la lengua latina, dice: " Nuestro fuo viene de phý o, y tambié n el propio fio sum es el griego eimí , y est el griego estí " . Aparece a veces en pasiva, segú n el testimonio de Prisciano, en el libro 8: " Postquam diutius fitur y, segú n la forma griega, fiebantur Saturnalia" . Realmente, el infinitivo fieri parece pasivo, pero para mí , como ya dije, es un verbo sustantivo: fio senex es lo mismo que sum senex.           Flo. Mira efflo.           Fleo. Ovidio escribe flere funera Terencio, en Andria: In ignem posita est, fletur Silio, en libro 5: Longo aeuo flebitur Ovidio: Fortuna flenda.           Fluo. En griego ré o Homero, en Odisea 9 le añ ade un acusativo: ρέει ἀγλαόν ὕδαρ κρὴνε ὕπο σπείον, es decir: fluit limpidam aquam fons sub specu.           Fruor. Cató n, en Agricultura: Pabulum frui occipito Ciceró n, en la defensa de Miló n: Nobis haec fruenda relinqueret Apuleyo, libro 9: Beatam illam quae tam constantis sodalis libertatem fruitur.           Fungor libertate. Se sobreentiende functionem o fungi. Terencio: Ita attente tu te illorum officia fungere Tá cito, libro 3: Suprema erga me memoriam filii sui munera fungerentur el mismo en libro 4: Et hominum officia fungi Varró n: Municipes, qui una munus fungi debent, dicti Terencio: Hominis frugi et temperantis functus officium el mismo: Major fililus tuus Aeschinus nec boni neque liberalis functus officium uiri Plauto, en Mostelaria: Tu tibi istos habeas turtures, aues, pisces, sine me alliato fungi fortunas meas el mismo, en Anfitrió n: Hic munus fungatur tuus el mismo en Trinummo: Cui nihil est, qui munus fungatur suum en la misma comedia: Sequere hac, mea gnata, ut munus fungaris tuum Ciceró n, en Tusculanas 3: Quemadmodum oculus conturbatus non est probe affectus ad suum munus fungendum Suetonio, en Augusto: Minore molestia senatoria munera fungerentur a propó sito de este texto, dice Beroaldo: " Pon en acusativo lo que nosotros ponemos en ablativo" . Sin embargo, se trata de una construcció n antigua y elegante, como potior illam rem, en lugar de illa re los antiguos decí an Ita fungor munus, en lugar de munere Plauto, en Menecmos: Parasitus octo hominum munus facile fungitur. Mira utor.           Fugio. Lucano, 1: In bellum fugitur.           Furere. Virgilio, en Eneida 12: Hunc sine me furere ante furorem Livio: Et nunc id furere, idem aegre pati pero es mejor suponer que aquí falta katà . Mira insanio.           Gaudeo. Terencio, Andria: Hunc scio solide solum mea gauisurum gaudia Ciceró n, en cartas a los familiares 8: Puto ut suum gaudium gauderemus en el mismo libro de cartas: Furit tam gauisos homines suum dolorem Catulo: Gaudia quae gaudeas Gelio, libro 9, cap. 9: Latona gaudium gaudet genuinum et intimum Estacio, libro 9: Tu dulces lituos ululataque proelia gaudes Ciceró n: Nihil est neque quod metuamus, neque quod gaudeamus y en las Sagradas Escrituras: Gaudeat se tellus tantis illustrata fulgoribus.           Garrire. Horacio, en Sá tiras 1, 10: Comis garrire libellos el mismo: Dum quidlibet ille garriret Marcial, en libro 1: Garris et illud, teste quod licet turba dice Turnebo que Marcial escribió garrire libellos, que responde a la misma construcció n que garrire garritum.           Germino. Plinio, libro 16, cap. 25: Quibusdam germinatur germinatio y en las Sagradas Escrituras: Terra germinet Saluatorem.           Gemo. Ciceró n en el libro 2 de las cartas a Á tico: Atque hic flatus qui una uoce omnium gemitur el mismo: Occulte suum malum gemit Virgilio: Nunc Amyci casum gemit Ciceró n, en la defensa de Sextio: Accepisset res publica plagam, quam acceptam gemere possit Virgilio: Daphni tuum poenos etiam ingemuisse leones interitum Prudencio, en Psychomaquia: Nec doleas, quia turpe tibi gemuisse dolorem Ovidio: Fortuna gemenda el mismo, en 13 de Metamorfosis: Non mea mors illi, uerum sua uita gemenda est. El mismo: Teque gemunt, uirgo.           Glaciare. Horacio, en Odas 3, 10: Positas ut glaciet niues puro nomine Iupiter.           Horreo, horresco. Ciceró n: Et si omnium conspectum horreo el mismo: Horreo crimen ingrati animi el mismo: Deorum tamen numina horrent el mismo: Vt ipsam uictoriam horrerent Lucano, libro 1: Horruit Alcides, uiso iam Dite, Megeram Apuleyo, libro 6: Cuius totae prouinciae nomen horrescunt Ciceró n: Imbecillius horrere dolorem et reformidare. Perhorresco siempre lleva acusativo. |
|
Copyright(c) de la versió n electró nica 2004 Carlos Cabanillas. ExtremaduraClásica.com . |